Глава 45
Исходные тексты
Годянь Лаоцзы Б
大成若缺,其用不敝。大盈若盅,其用不窮。大巧若拙,大呈若詘,大直若屈。燥勝凔,清勝熱,清靜為天下正。
Мавандуй Лаоцзы А
大成若缺,其用不幣。大盈若沖,其用不窮。大直如詘,大巧如拙,大贏如炳。趮勝寒靚勝炅。請靚可以為天下正。
Мавандуй Лаоцзы Б
□□□□□□□□□盈如沖,其□□□□□□□□□□□□巧如掘,□□□絀。趮朕寒□□□□□□□□□□□□。
Ван Би
大成若缺,其用不弊。大盈若沖,其用不窮。大直若屈,大巧若拙,大辯若訥。躁勝寒靜勝熱。清靜為天下正。
Переводы
Д.П. Кониси (1894) →
Великое совершенство похоже на несовершенство, но оно неистощимо (хотя беспрестанно употребляется).
Великая полнота похожа на пустоту, но польза ее неизмерима.
Великая прямота кажется непрямой.
Великий мастер кажется тупым.
Великий оратор кажется заикающимся.
Когда беготня преодолевает (тишину), то бывает холодно; когда тишина преодолевает беготню, то бывает тепло.
Полная тишина есть пример всего мира.
Архим. Даниил (Сивиллов) (1828) →
Достигший совершенного покоя может только даровать мир империи. Довольство своею участью.
В природе есть такие вещи, которые, по-видимому, кажутся недостаточными, но в самом деле в них иногда скрывается великое совершенство, действие которого никогда истощиться не может; равным образом случается иногда видеть некоторые вещи, которые по внешности своей ничего не обещают важного, кажутся мелочью, не заслуживающей никакого внимания, но внутри их иногда заключается такое богатство, которое никогда не может погибнуть. Иной по наружности является человеком лукавым, но по сердцу он есть муж самый прямодушный; другой кажется так неспособен, как будто бы он ни к чему не был годен, но опыт показывает, что он отличный знаток своего дела; а есть между людьми и такие, которые представляются, как будто бы они и говорить не умели, но на деле другое видеть можно: они-то и есть самые красноречивые словесники. Кто скоро ходит, тот может победить холод; а кто держит себя в покое, тот может преодолеть жар. Но кто достиг высшей степени покоя, тот в состоянии дать империи покой и тишину.
Л.Н. Толстой (1910) →
Достоинство души — в бесконечной тишине.
Другие переводы
English
Paul Carus (1913) →
GREATEST VIRTUE.
1. "Greatest perfection imperfect will be,
But its work ne'er waneth.
Greatest fulness is vacuity,
Its work unexhausted remaineth."
2. "Straightest lines resemble curves;
Greatest skill like a tyro serves;
Greatest eloquence stammers and swerves."
3. Motion conquers cold. Quietude conquers heat. Purity and clearness are the world's standard.
John Chalmers (1868) →
Overflowing Virtue
He who regards his greatest achievements as unattained, may employ himself without decay.
He who regards his greatest fulness as emptiness, may employ himself without exhaustion.
His greatest uprightness is as crookedness. His greatest skill is as stupidity. His greatest eloquence is as stammering.
Activity conquers cold, and quietness conquers heat; (but there is a) purity and quietude by which one may rule the whole world.
James Legge (1891) →
Great or Overflowing Virtue
Who thinks his great achievements poor
Shall find his vigour long endure.
Of greatest fulness, deemed a void,
Exhaustion never shall stem the tide.
Do thou what's straight still crooked deem;
Thy greatest art still stupid seem,
And eloquence a stammering scream.
Constant action overcomes cold; being still overcomes heat. Purity and stillness give the correct law to all under heaven.
Français
Stanislas Julien (1842) →
(Le Saint) est grandement parfait, et il paraît plein
d’imperfections ; ses ressources ne s’usent point.
Il est grandement plein, et il paraît vide ; ses ressources
ne s’épuisent point.
Il est grandement droit, et il semble manquer de
rectitude.
Il est grandement ingénieux, et il paraît stupide.
Il est grandement disert, et il paraît bègue.
Le mouvement triomphe du froid ; le repos triomphe
de la chaleur.
Celui qui est pur et tranquille devient le modèle de
l’univers.
Léon Wieger (1913) →
A. Accompli, sous des dehors imparfaits, et donnant sans s’user. Rempli, sans le paraître, et déversant sans s’épuiser. Très droit, sous un air courbé ; très habile, sous des apparences maladroites ; très perspicace, avec l’extérieur d’un homme embarrassé ; voilà le Sage.
B. Le mouvement triomphe du froid (réchauffe), le repos abat la chaleur (rafraîchit). La vie retirée du Sage, rectifie tout l’empire, (vient à bout de sa dépravation).
Deutsch
Reinhold von Plaenckner (1870) →
Das hehre Táo ist durchaus vollkommen, — obwol man es nicht sieht, — und keine Zeit kann seinen Werth verringern.
Das erhabene Táo erfüllt so ganz die Welt, — obwol es uns doch so unendlich hoch und fern erscheint, — und keine Zeit kann seiner Allesdurchdringung je eine Grenze setzen.
Die Existenz des Erhabenen ist so ganz unserer Vernunft entsprechend, und dennoch erscheint diese so vielen fraglich.
Die Natur des Erhabenen ist so durchaus kräftig und stark und allmächtig, und doch sieht man das meistens nicht ein.
Es spricht in ganz bestimmter und entschiedener Weise zu uns, und dennoch vernehmen wir's nicht.
Denn seht, durch Rührigkeit ist man wol im Stande sich vor äusserster Armuth zu schützen, durch Ruhe überwindet man wol die gewöhnlichen und alltäglichen Vorkommnisse des Lebens, aber Geistesreinheit verbunden mit Geistesklarheit gehört dazu, um in der Welt das Rechte, das Gute — Schöne — und Wahre, das Vollendete zu erkennen, demgemäss zu handeln, und so ein Prototyp der Menschenwürde zu sein.
Victor von Strauß (1870) →
»Der recht Vollkommne ist wie unzulänglich;
Wess er gebraucht, ist unvergänglich.
Der recht Erfüllte ist wie leer;
Wess er gebraucht, erschöpft sich nimmermehr.
Der recht Gerade ist wie krumm,
Der recht Gescheidte ist wie dumm,
Der recht Beredte ist wie stumm«.
Unruhe überwindet Kälte, Ruhe überwindet Hitze. Der Reine, Ruhige wird der Welt Richtmaass.
Richard Wilhelm (1911) →
Überströmendes LEBEN
Große Vollendung muß wie unzulänglich erscheinen,
so wird sie unendlich in ihrer Wirkung.
Große Fülle muß wie leer erscheinen,
so wird sie unerschöpflich in ihrer Wirkung.
Große Geradheit muß wie krumm erscheinen.
Große Begabung muß wie dumm erscheinen.
Große Beredtsamkeit muß wie stumm erscheinen.
Bewegung überwindet die Kälte.
Stille überwindet die Hitze.
Reinheit und Stille ist der Welt Richtmaß.
Оригиналы текстов
Для этой главы пока нет источников