Original Texts

Mawangdui Laozi A

□□□□□□□□□□天下,其鬼不神;非其鬼不神也,其神不傷人也;非其申不傷人也,聖人亦弗傷□。□□不相□,□德交歸焉。

Mawangdui Laozi B

治大國若亨小鮮。以道立天下,其鬼不神;非其鬼不神也,其神不傷人也;非其神不傷人也,□□□弗傷也。夫兩□相傷,故德交歸焉。

Wang Bi

治大國若烹小鮮。以道蒞天下,其鬼不神;非其鬼不神,其神不傷人;非其神不傷人,聖人亦不傷人。夫兩不相傷,故德交歸焉。

Translations

Paul Carus (1913)

HOW TO MAINTAIN ONE'S PLACE.

1. Govern a great country as you would fry small fish: [neither gut nor scale them.] 2. If with Reason the empire is managed, its ghosts will not spook. Not only will its ghosts not spook, but its gods will not harm the people. Not only will its gods not harm the people, but neither will its holy men harm the people. Since neither will do harm, therefore their virtues will be combined.

John Chalmers (1868)

On Occupying the Throne

Govern a great kingdom as you would cook small fry (without gutting or scraping). When one brings Tau with him to the government of the world, ghosts will not become active spirits. It is not that ghosts will not become active spirits, but the spirits (or ghosts) will not injure men. Once more, it is not the spirits (or ghosts) that will not injure men, it is the sage himself that will not injure men. Forasmuch as he and they do not injure each other, their virtues converge to one beneficent end.

James Legge (1891)

Occupying the Throne

Governing a great state is like cooking small fish. Let the kingdom be governed according to the Tao, and the manes of the departed will not manifest their spiritual energy. It is not that those manes have not that spiritual energy, but it will not be employed to hurt men. It is not that it could not hurt men, but neither does the ruling sage hurt them. When these two do not injuriously affect each other, their good influences converge in the virtue (of the Tao).

Other translations

Русский

Д.П. Кониси (1894)

Управление великой страной напоминает приготовление вкусного блюда из мелких рыб. Когда святой муж будет управлять страною, то злой дух перестанет быть богом. Это, впрочем, не значит, что злой дух перестанет быть богом (или духом), — но люди не будут терпеть вреда от него. Святой муж никому не сделает вреда, и никто не повредит ему. Поэтому нравственность святого мужа все более и более усовершенствуется.

Архим. Даниил (Сивиллов) (1828)

Государь в особенности должен стараться о благе своих подданных.

Управление великим царством подобно жаренью свежей рыбы. Если повар разведет большой огонь, или слишком много употребит времени для жаренья рыбы, то и труд свой потеряет понапрасну, и рыбу испортит; точно так если и Государь будет слишком обременять своих подданных тяжкими налогами, не соображаясь с их силами, или будет отягощать частыми работами, не давая им свободы для исправления собственных их нужд, то он не только не может благополучно царствовать, но, истощив их терпение и своим безмерием вооружив их против себя, он и сам может погибнуть и лишиться царства. Но если Государь, держась доброго порядка, подобно солнцу, будет обтекать пределы своего царства, и входить в состояние самих жителей, в таком случае и самые злые духи могут измениться, не потому, чтобы они перестали быть духами, но что не будут более вредить людям. Не довольно того, что духи не станут вредить людям, но и сам Государь, получивший верховную власть от Неба, будет царствовать не ко вреду своих подданных, а к пользе их состояния. Таким образом ни духи, ни Государь, не причиняя людям вреда, силами своими и способностями совокупно будут служить им к одному благу.
Français

Stanislas Julien (1842)

Pour gouverner un grand royaume, (on doit) imiter (celui qui) fait cuire un petit poisson. Lorsque le prince dirige l’empire par le Tao, les démons ne montrent point leur puissance. Ce n’est point que les démons manquent de puissance, c’est que les démons ne blessent point les hommes. Ce n’est point que les démons ne (puissent) blesser les hommes, c’est que le Saint lui-même ne blesse point les hommes. Ni le Saint ni les démons ne les blessent ; c’est pourquoi ils confondent ensemble leur vertu.

Léon Wieger (1913)

A. Pour gouverner un grand État, il faut s’y prendre comme celui qui fait cuire de tout petits poissons, (très délicatement, autrement ils se dissocient). B. Quand un État est gouverné d’après le Principe, les morts n’y apparaissent pas pour faire du mal au peuple, parce que le Sage qui gouverne ne fait pas de mal au peuple. C. Le mérite de cette double tranquillité (de la part des morts et des vivants), revient donc au Sage.
Deutsch

Reinhold von Plaenckner (1870)

Für solch einen Weisen (vor. Kap.) ist die Regierung eines Staates keine grössere Arbeit, als für einen andern etwa das Kochen eines kleinen Fischchens ist, denn das Táo regiert für ihn und übernimmt die Sorge für das Reich. In jenem, dem Tugendhaften, wohnt immerhin nur ein Menschengeist, dieses, das Táo, ist ein erhabener Geist. Fehler und Gebrechen kann nur jener, der Menschengeist, haben, nimmermehr der erhabene Himmelsgeist. Jener erhabene Himmelsgeist wird nie den Menschen Schaden thun, nur die eigenen Fehler und Sünden der Menschen thun das, der erhabene Himmelsgeist schadet nie den Menschen. Wenn nun der Weise und Tugendhafte den Menschen ebenfalls nicht wehe thun kann, so werden jene beiden vereint um so weniger jemand schaden, sondern der Verein der erhabenen und göttlichen mit der menschlichen Tugend muss hinführen zum Segen und Heil der Welt. — Nicht?

Victor von Strauß (1870)

Man regiere ein gross Land, wie man kleine Fische kocht. Waltet man mit Tao des Reichs, so geisten seine Manen nicht. Wenn nicht seine Manen nicht geisten, so verletzt ihr Geisten die Menschen nicht. Wenn nicht ihr Geisten die Menschen nicht verletzt, so verletzt doch der heilige Mensch die Menschen nicht. Sie beide verletzen miteinander nicht, denn die Tugend verbindet und eint sie.

Richard Wilhelm (1911)

Ausübung der Herrschaft

Ein großes Reich muß man leiten sachte, wie man kleine Fischlein brät. Wenn man über dem Erdkreis waltet entsprechend dem SINN, so gehen die Abgeschiedenen nicht als Geister um. Nicht, daß die Abgeschiedenen keine Geisterkräfte hätten, aber ihre geistigen Kräfte schaden den Menschen nicht. Nicht nur daß ihre geistigen Kräfte den Menschen nicht schaden: Auch der Berufene schadet ihnen nicht. Wenn diese beiden nun sich nicht bekämpfen, so vereinigen sich ihre LEBENSKRÄFTE in ihrer Wirkung.

Available Sources

No sources available for this chapter yet