Глава 55
Исходные тексты
Годянь Лаоцзы А
含德之厚者,比於赤子,蜂蠆虺蛇弗螫,攫鳥猛獸弗搏,骨弱筋柔而捉固。未知牝牡之合朘怒,精之至也。終日乎而不憂,和之至也,和曰常,知和曰明。益生曰祥,心使氣曰強,物壯則老,是謂不道。
Мавандуй Лаоцзы А
□□之厚□比於赤子。逢癘虺地弗螫,攫鳥猛獸弗搏。骨弱筋柔而握固。未知牝牡□□而朘□,精□至也。終曰號而不嚘,和之至也。和曰常知,和曰明益,生曰祥。心使氣曰強。□□即老,胃之不道,不□□□。
Мавандуй Лаоцзы Б
含德之厚者,比於赤子。蜂癘虫蛇弗赫,據鳥孟獸弗捕。骨筋弱柔而握固。未知牝牡之會而朘怒,精之至也。冬日號而不嚘,和□□□□□□常,知常曰明,益生□祥。心使氣曰強。物□則老,胃之不道,不道蚤已。
Ван Би
含德之厚,比於赤子。蜂蠆虺蛇不螫,猛獸不據,攫鳥不搏。骨弱筋柔而握固。未知牝牡之合而全作,精之至也。終日號而不嗄,和之至也。知和曰常,知常曰明,益生曰祥。心使氣曰強。物壯則老,謂之不道,不道早已。
Переводы
Д.П. Кониси (1894) →
Достигший нравственного совершенства похож на младенца.
Вредоносные насекомые не укусят его; дикие звери не сделают ему вреда; хищные птицы не вопьются в него своими когтями.
Хотя у него кости мягки и мышцы слабы, но он будет держать предмет очень крепко.
Хотя он не знает, как совокупляется самец с самкою и как образуется зачаток во чреве, но ему известно до подробности все, что совершается в мире.
Хотя он кричит целый день, но голос его никогда не ослабеет, ибо в нем (голосе) существует полнейшая гармония.
Знание гармонии называется постоянством.
Знание постоянства называется очевидностью.
Творить приятное только для плоти называется нечистотою.
Душа, могущая господствовать над своим настроением, есть сильная (душа).
Вообще цветущее отцветает, ибо в нем нет Тао.
Где нет Тао, там скоро наступит конец.
Архим. Даниил (Сивиллов) (1828) →
Домогаться достигнуть совершенства преждевременно — значит идти против уставов здравого разума.
Кто имеет избыток в добродетели, тот подобен младенцу, которого ни ядовитое насекомое ужалить не может, ни лютый зверь растерзать, ни хищная птица похитить (т. е. никакие обиды злых людей не могут причинять огорчений кроткому человеку). Хотя кости и жилы у младенца гибки и нежны, однако ж в перстах рук его находится большая упругость; хотя он не чувствует в себе никаких движений похоти, но в нем обилие жизненных сил обнаруживается в полноте и свежести телесного устройства, ибо он хотя бы весь день продолжал плакать, но ни голос его от того не теряется, ни сердце не ослабевает от досады, а сие между прочим доказывает и то, что в нем обитает в высшей степени душевный покой. Знать же, в чем состоит сей душевный покой, значит знать, в чем состоит закон непреложный, а знать, в чем состоит сей закон непреложный, служит признаком благоразумия. Употреблять же разные средства к продолжению своей жизни — значит стараться не столько о продолжении ея, сколько о сокращении; равно как и напрягать телесные силы до безмерия — значит домогаться прийти в зрелый возраст ранее обыкновенного времени; между тем как всякая вещь достигает своей зрелости в известном порядке времени, а потом постепенно приходит в состарелость; кратко: поступать таким образом — значит поступать в противность здравого разума, а кто поступает в противность здравого разума, тот не может надеяться на долголетие жизни.
Другие переводы
English
Paul Carus (1913) →
THE SIGNET OF THE MYSTERIOUS.
1. He who possesses virtue in all its solidity is like unto a little child.
2. Venomous reptiles do not sting him, fierce beasts do not seize him. Birds of prey do not strike him. His bones are weak, his sinews tender, but his grasp is firm. He does not yet know the relation between male and female, but his virility is strong. Thus his metal grows to perfection. A whole day he might cry and sob without growing hoarse. This shows the perfection of his harmony.
3. To know the harmonious is called the eternal. To know the eternal is called enlightenment.
4. To increase life is called a blessing, and heart-directed vitality is called strength, but things vigorous are about to grow old and I call this un-Reason.
5. Un-Reason soon ceases!
John Chalmers (1868) →
Sublime Agreement
The man of large-hearted virtue is like an infant whom poisonous reptiles will not sting, wild beasts will not seize, and birds of prey will not strike. His bones are tender, and his sinews weak, and yet he grasps firmly. He is unconscious of sexual communion, and yet he has the developement of sex. This is the perfection of seminal essence. He may cry all day without injuring his vocal organs. This is the perfection of harmony (in his constitution).
The knowledge of harmony is called everlasting. The knowledge of the everlasting is called brightness.
Fast living daily grows upon a man, and as his mind keeps in exercise the animal spirits, they daily become stronger. But whenever anything has reached its highest point of vigour, it straightway becomes old. This I call not Tau. What is not Tau soon perishes.
James Legge (1891) →
The Mysterious Charm
He who has in himself abundantly the attributes (of the Tao) is like an infant. Poisonous insects will not sting him; fierce beasts will not seize him; birds of prey will not strike him.
(The infant's) bones are weak and its sinews soft, but yet its grasp is firm. It knows not yet the union of male and female, and yet its virile member may be excited; - showing the perfection of its physical essence. All day long it will cry without its throat becoming hoarse; - showing the harmony (in its constitution).
To him by whom this harmony is known,
(The secret of) the unchanging (Tao) is shown,
And in the knowledge wisdom finds its throne.
All life-increasing arts to evil turn;
Where the mind makes the vital breath to burn,
(False) is the strength, (and o'er it we should mourn.)
When things have become strong, they (then) become old, which may be said to be contrary to the Tao. Whatever is contrary to the Tao soon ends.
Français
Stanislas Julien (1842) →
Celui qui possède une vertu solide ressemble à un nouveau-né qui ne craint ni la piqûre des animaux venimeux, ni les griffes des bêtes féroces, ni les serres
des oiseaux de proie.
Ses os sont faibles, ses nerfs sont mous, et cependant
il saisit fortement les objets.
Il ne connaît pas encore l’union des deux sexes, et cependant
certaines parties (de son corps) éprouvent un
orgasme viril. Cela vient de la perfection du semen.
Il crie tout le jour et sa voix ne s’altère point ; cela
vient de la perfection de l’harmonie (de la force vitale).
Connaître l’harmonie s’appelle être constant.
Connaître la constance s’appelle être éclairé.
Augmenter sa vie s’appelle une calamité.
Quand le cœur donne l’impulsion à l’énergie vitale,
cela s’appelle être fort.
Dès que les êtres sont devenus robustes, ils vieillissent.
C’est ce qu’on appelle ne pas imiter le Tao.
Celui qui n’imite pas le Tao périt de bonne heure.
Léon Wieger (1913) →
A. Celui qui contient en lui la Vertu parfaite (sans luxure et sans colère), est comme le tout petit enfant, que le scorpion ne pique pas, que le tigre ne dévore pas, que le vautour n’enlève pas, que tout respecte.
B. Les os de l’enfant sont faibles, ses tendons sont débiles, mais il saisit fortement les objets (comme son âme et son corps se tiennent avec force). Il n’a encore aucune idée de l’acte de la génération, et conserve par suite sa vertu séminale complète. Il vagit doucement tout le long du jour, sans que sa gorge s’enroue, tant sa paix est parfaite.
C. La paix fait durer ; qui comprend cela, est éclairé. Tandis que tout orgasme, surtout la luxure et la colère, usent, De là vient que, à la virilité (dont l’homme abuse) succède la décrépitude. La vie intense est contraire au Principe, et par suite mortelle prématurément.
Deutsch
Reinhold von Plaenckner (1870) →
Wer die hohe Bedeutung der göttlichen Tugend erfasst hat, sie in sich aufrecht erhält und hochschätzt, der ist dem neugeborenen Kinde vergleichbar. Dies fürchtet nicht den tödlichen Hauch des giftigen Reptils, sucht keinen Schutz gegen die wilden Thiere oder gegen den Raubvogel, der sich auf seine Beute zu stürzen droht.
Obschon seine Knochen schwach, seine Nerven zart sind, greift es doch fest und energisch zu. Dies sowol, als der Umstand, dass an dem Körperchen des Kleinen, der doch noch keinen Begriff von sexueller Vereinigung haben kann, dennoch die vollkommenen Symptome geschlechtlicher Erregung wahrgenommen werden, zeigt ebenso für die Vollkommenheit seiner Organisation, wie der, dass das kleine Kind den ganzen Tag in einem fort schreien kann, ohne heiser zu werden, für die vollendete Harmonie seines Wesens spricht.
Wo immer aber wir ein harmonisches Ganze erkennen, können wir auf Fortdauer, auf Ewigkeit schliessen. Wer sich dieser Fortdauer bewusst ist, sie erkannt hat, ist aufgeklärt.
Nur dem Nutzen, dem materiellen Interesse leben, das freilich gewährt keine Aussicht auf Glückseligkeit, sondern wer seinen Geist ausbildet, wer moralisch kräftig, wer von Gesinnung rein und tüchtig ist, der ist vor andern ausgezeichnet.
Wenn die Geschöpfe zur Blüte, zur vollen Kraft gekommen sind, dann altern sie, das heisst aber, nur das altert an den Geschöpfen, was dem Táo nicht entspricht, das „Nicht-Táo-liche“.
Dieses, das „Nicht-Táo-liche“ hat keinen Bestand, es vergeht bald.
Victor von Strauß (1870) →
Wer in sich hat der Tugend Fülle, gleicht dem neugeborenen Kinde: Giftig Gewürm sticht es nicht, reissende Thiere packen es nicht, Raubvögel stossen es nicht. Die Knochen sind schwach, die Sehnen weich, und doch greift es fest zu. Den ganzen Tag schreiet es, und doch wird das Schluchzen nicht heiser, aus Fülle des Einklangs.
»Den Einklang kennen, heisst Ewigkeit;
Das Ew'ge kennen, Erleuchtetheit;
Voll leben, heisst Unseligkeit;
Das Herz ins Seelische legen. Kräftigkeit.
Was stark geworden ist, ergreist.
Und das ist, was man Tao-los heisst.
Was Tao-los ist, das endet früh«.
Richard Wilhelm (1911) →
Geheimnisvoller Zauber
Wer festhält des LEBENS Völligkeit,
der gleicht einem neugeborenen Kindlein:
Giftige Schlangen stechen es nicht.
Reißende Tiere packen es nicht.
Raubvögel stoßen nicht nach ihm.
Seine Knochen sind schwach, seine Sehnen weich,
und doch kann es fest zugreifen.
Es weiß noch nichts von Mann und Weib,
und doch regt sich sein Blut,
weil es des Samens Fülle hat.
Es kann den ganzen Tag schreien,
und doch wird seine Stimme nicht heiser,
weil es des Friedens Fülle hat.
Den Frieden erkennen heißt ewig sein.
Die Ewigkeit erkennen heißt weise sein.
Das Leben mehren nennt man Glück.
Für sein Begehren seine Seelenkraft einsetzen, nennt man stark.
Sind die Geschöpfe stark geworden, altern sie.
Denn das ist Wider-SINN.
Und Wider-SINN ist nah dem Ende.
Оригиналы текстов
Для этой главы пока нет источников